இந்திய விலங்கியல் ஆய்வு நிறுவனம் (Zoological Survey of India – ZSI) ‘டிப்டெரா’ (Diptera – இரு இறக்கை பூச்சிகள்) வகை பூச்சிகள் குறித்த ஆய்வில் நிபுணத்துவம் பெற்ற பூச்சியியல் ஆய்வாளரான டாக்டர் த்ரிதி பானர்ஜி, 105 ஆண்டுகள் பழமையான இந்த நிறுவனத்தின் 18-வது இயக்குநராக 2026 ஆம் ஆண்டு ஆகஸ்ட் 6 அன்று பொறுப்பேற்றார். கொல்கத்தாவைத் தலைமையிடமாகக் கொண்ட ZSI, 16 பிராந்திய மையங்களையும் சுமார் 300 விஞ்ஞானிகளையும் கொண்டுள்ளது.
விலங்கினங்கள் குறித்த தகவல்கள், சேகரிப்புகள், இடஞ்சார்ந்த மற்றும் காலஞ்சார்ந்த தரவுகள், அத்துடன் மரபியல் மற்றும் மூலக்கூறு தகவல்களை உள்ளடக்கிய பன்முகத்தன்மை கொண்ட தளமான ‘ZSI விலங்கினத் தகவல் அமைப்பை’ (ZSI faunal information system) டாக்டர் பானர்ஜி முன்னின்று உருவாக்கினார்.
முன்னாள் ‘பிரிட்டிஷ் இந்தியப் பேரரசின்’ வளமான உயிரின வளம் குறித்த பல்வேறு அம்சங்களில் அறிவை மேம்படுத்துவதற்கான ஆய்வு, தேடல் மற்றும் ஆராய்ச்சியை ஊக்குவிப்பதற்காக இந்திய விலங்கியல் ஆய்வு நிறுவனம் (ZSI) ஜூலை 1, 1916 அன்று நிறுவப்பட்டது. 1875-ல் கல்கத்தாவில் உள்ள இந்திய அருங்காட்சியகத்தின் விலங்கியல் பிரிவு நிறுவப்பட்டதே இந்த அமைப்பின் தொடக்கப்புள்ளியாக அமைந்தது. தனது பணியாளர் எண்ணிக்கையை படிப்படியாக வலுப்படுத்தியும், ஆராய்ச்சித் திட்டங்களை விரிவுபடுத்தியும், இந்த அமைப்பு கடந்த கால சவால்களை எதிர்கொண்டதுடன், எதிர்காலத் தேவைகளைச் சந்திக்கவும் தயாராகி வருகிறது. இது தனது தொடக்கத்திலிருந்தே தனது முதன்மை நோக்கங்களை மாற்றாமல் பராமரித்து வருகிறது.
ஆரம்பத்தில், கல்கத்தாவில் உள்ள ‘ஏசியாட்டிக் சொசைட்டி ஆஃப் பெங்கால்’ அருங்காட்சியகம் (1814-1875) மற்றும் இந்திய அருங்காட்சியகத்தின் விலங்கியல் பிரிவு (1875-1916) ஆகியவற்றிலிருந்து ஒரு நூற்றாண்டுக்கும் மேலான பழமையான விலங்கியல் சேகரிப்புகளை இந்த அமைப்பு பெற்றுக்கொண்டது. உயிரியல் அறிவியலில் ஆர்வம் அதிகரித்ததாலும், நாட்டின் ஐந்தாண்டுத் திட்டங்களின் வருகையாலும், இந்த அமைப்பின் விரிவாக்கத் திட்டம் தொடங்கப்பட்டது. இதுவரை 16 பிராந்திய மற்றும் கள நிலையங்களை நிறுவியுள்ள இந்த அமைப்பு, ஒரு முக்கிய தேசிய நிறுவனமாக வளர்ந்துள்ளது. புரோட்டோசோவா (Protozoa) முதல் பாலூட்டிகள் வரையிலான அனைத்து விலங்கு வகைகளையும் சேர்ந்த பத்து லட்சத்திற்கும் அதிகமான அடையாளம் காணப்பட்ட மாதிரிகளைக் கொண்ட ‘தேசிய விலங்கியல் சேகரிப்புகளின்’ பாதுகாவலராக இது செயல்படுகிறது.
விலங்கினங்கள், முறையான விலங்கியல் (systematic zoology), விலங்கு சூழலியல், வனவிலங்குகள் மற்றும் விலங்கு புவியியல் பரவல், விலங்கு நடத்தை, விலங்கு எண்ணிக்கை மற்றும் கடல்சார் விலங்கினங்கள் குறித்த ஆய்வுகளுக்காக நாட்டின் பல்வேறு பகுதிகளில் விரிவான மற்றும் ஆழமான கள ஆய்வுகள் இந்த அமைப்பால் மேற்கொள்ளப்படுகின்றன. இந்த ஆய்வுகள் மற்றும் ஆராய்ச்சிகளின் முடிவுகள் அதன் சொந்த இதழ்களிலும், புகழ்பெற்ற தேசிய மற்றும் சர்வதேச பருவ இதழ்களிலும் தொடர்ந்து வெளியிடப்படுகின்றன.
உயிரியல், செல்-வகைப்பாட்டியல் (cytotaxonomic) மற்றும் சூழலியல் அம்சங்களை உள்ளடக்கிய, நோக்கத்தை மையமாகக் கொண்ட ஆராய்ச்சியை மேற்கொள்ளும் வகையில், விலங்கியல் ஆய்வுகளில் ஒருங்கிணைந்த அணுகுமுறையைக் கடைப்பிடிப்பதற்கான முயற்சிகள் சமீபகாலமாக மேற்கொள்ளப்பட்டு வருகின்றன. இருப்பினும், வகைப்பாட்டியல் தொடர்ந்து ஒரு முக்கிய இடத்தைப் வகித்து வருகிறது. விலங்கின வாழ்க்கை தொடர்பான விஷயங்களில் பொதுமக்களிடையே ஆர்வம் அதிகரித்து வருகிறது; நிறுவனத்தின் மீதான மக்களின் நம்பிக்கையை வெளிப்படுத்தும் வகையில், தொடர்ந்து ஏராளமான விசாரணைகள் வந்துகொண்டிருக்கின்றன. இத்துறையில் சிறந்த விலங்கியல் அறிஞர்களின் வருகை ஒருபோதும் தடைபட்டதில்லை.